Wypadki przy pracy a roszczenia poszkodowanych

Definicja

Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, wypadkiem przy pracy jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia lub w czasie pozostawania pracownika do dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Obowiązki pracodawcy w razie wystąpienia wypadku przy pracy

wypadki przy pracyW razie wypadku przy pracy pracodawca jest zobowiązany do podjęcia niezbędnych działań eliminujących lub ograniczających zagrożenie, zapewnienia udzielenia pierwszej pomocy osobom poszkodowanym, jest również zobligowany do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, jak też zastosowania odpowiednich środków zapobiegających podobnym wypadkom.

Ponadto pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym i ciężkim wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jest również zobowiązany do prowadzenia rejestru wypadków przy pracy oraz przechowywania protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10 lat.

Świadczenia z ubezpieczenia społecznego

Z tytułu wypadku przy pracy można ubiegać się o następujące świadczenia z ubezpieczenia społecznego: zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne – dla ubezpieczonego, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy; zasiłek wyrównawczy dla ubezpieczonego będącego pracownikiem, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu; jednorazowe odszkodowanie – dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jak też dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty; rentę z tytułu niezdolności do pracy – dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy, rentę szkoleniową – dla ubezpieczonego, w stosunku do którego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy; rentę rodzinną – dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy; dodatek do renty rodzinnej – dla sieroty zupełnej; dodatek pielęgnacyjny oraz w zakresie określonym ustawowo pokrycie leczenia stomatologicznego.

Uzupełniające roszczenia odszkodowawcze

Oprócz wyszczególnionych powyżej świadczeń z ubezpieczenia społecznego, poszkodowany w wypadku przy pracy jest również uprawniony do dochodzenia uzupełniającego odszkodowania oraz zadośćuczynienia od pracodawcy na mocy przepisów Kodeksu Cywilnego.

Powyższą tezę potwierdził Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 3.06.2013 r., sygn. akt: III Apa 12/13: Wypadki przy pracy. “Pracodawca może bowiem odpowiadać za szkodę wyrządzoną pracownikowi wskutek wypadku przy pracy na zasadach ogólnych, w szczególności na podstawie art. 415 KC i nast., które regulują odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zawinionym i bezprawnym działaniem o charakterze czynu niedozwolonego. Odpowiedzialność deliktowa pracodawcy za wypadek przy pracy doznany przez pracownika jest odpowiedzialnością subsydiarną w stosunku do odpowiedzialności instytucji ubezpieczeniowej, która odpowiada w razie spełnienia warunków (przesłanek) z ustawy z dnia 30 października 2002 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Dopuszczalne jest dochodzenie przez pracownika od pracodawcy roszczeń uzupełniających z tytułu wypadku przy pracy, opartych na przepisach prawa cywilnego (art. 415 KC, art. 444 KC i art. 445 KC).”

 Niemniej pracownik, występując z tego rodzaju powództwem, nie może przed sądem powołać się jedynie na okoliczność wystąpienia wypadku przy pracy, który stwierdzony został protokołem powypadkowym, musi dodatkowo wykazać wszystkie przesłanki prawne cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej, tj. powstanie szkody; zawinione, bezprawne działanie, bądź zaniechanie, które doprowadziło do wystąpienia skutków szkodowych oraz adekwatny związek przyczynowo – skutkowy między zdarzeniem szkodzącym, a jego następstwami. W przypadku stwierdzenia, iż doszło do spełnienia opisanych przesłanek odpowiedzialności deliktowej, zasadne jest dochodzenie uzupełniającego odszkodowania oraz zadośćuczynienia od pracodawcy za szkodę osobową, do której doszło w następstwie wypadku przy pracy.